Tiếng Nga nói nhanh có thêm một tầng rút gọn ngoài rút gọn nguyên âm: một số từ thông dụng bị nuốt gần hết, chỉ còn một hai âm. Người học nghe quen dạng đầy đủ sẽ không nhận ra chúng ở dạng rút gọn.
- Một số từ thông dụng bị nuốt gần hết khi nói nhanh
- Rút gọn nguyên âm mạnh hơn khi tốc độ tăng
- Giọng vùng Nga ít khác nhau hơn so với tiếng Đức hay tiếng Ý
- Nghe chậm mãi thì không quen được tốc độ thật
Vì sao tốc độ thật khác hẳn giáo trình
Giáo trình đọc rõ từng âm tiết với trọng âm đầy đủ. Ngoài đời thì rút gọn mạnh hơn, một số từ chức năng bị nuốt, và các cụm phụ âm dính vào nhau. Câu bạn đọc được trên giấy nghe ngắn hơn nhiều và thiếu đúng những từ nhỏ bạn dựa vào để hiểu cấu trúc. Khoảng cách này là lý do phổ biến nhất khiến người học tự tin trong lớp rồi hụt hẫng khi ra ngoài, và nó không tự thu hẹp nếu bạn chỉ nghe tài liệu dạy học.
Giọng vùng miền
Tiếng Nga có một điểm dễ chịu: giọng vùng khác nhau ít hơn nhiều so với tiếng Đức hay tiếng Ý, nên người học không phải lo nhiều về việc gặp giọng lạ. Giọng chuẩn được dùng rộng rãi trên toàn bộ vùng nói tiếng Nga, kể cả ở các nước lân cận. Nên chọn một giọng làm chuẩn để luyện nói, nhưng nghe thì càng quen nhiều giọng càng tốt, vì ngoài đời bạn không chọn được người mình sẽ gặp.
Cách bắc cầu sang tốc độ thật
Cách bắc cầu là dùng cùng một nội dung ở hai tốc độ: nghe bản chậm để nắm nội dung, rồi nghe bản tốc độ thật nhiều lần. Với tiếng Nga nên thêm một bước: sau khi nghe bản thường, quay lại bản chữ và đánh dấu những từ bị nuốt để lần sau chờ đúng chỗ đó. Cách này giữ được lượng hiểu ở mức đủ để không nản, trong khi vẫn đẩy tai dần quen với nhịp nhanh hơn.
Sai lầm thường gặp
- Chỉ nghe audio giáo trình có ghi trọng âm — dạng đó rõ hơn thực tế nên tai không quen được với rút gọn thật
- Chỉnh tốc độ chậm lại rồi nghe mãi ở đó — tai không bao giờ quen được nhịp thật
- Chỉ nghe một giọng vùng rồi bối rối khi gặp giọng khác
Câu hỏi thường gặp
Vì sao nói nhanh thì rút gọn mạnh hơn?
Vì rút gọn là hệ quả của việc dồn thời gian cho âm tiết mang trọng âm, và khi tốc độ tăng thì các âm tiết còn lại càng bị ép ngắn. Kết quả là ở tốc độ thật, sự chênh lệch giữa âm tiết rõ và âm tiết mờ càng lớn.
Giọng vùng Nga có gây khó không?
Ít hơn hẳn so với tiếng Đức hay tiếng Ý. Vùng nói tiếng Nga rất rộng nhưng giọng chuẩn được dùng phổ biến, nên người học ít khi gặp trở ngại vì giọng lạ. Đây là một trong số ít điểm dễ chịu khi nghe tiếng Nga.
Có nên chỉnh tốc độ chậm khi nghe không?
Dùng tạm để gỡ một đoạn khó thì được, nhưng đừng nghe chậm làm thói quen. Tai chỉ quen được nhịp thật khi nghe ở nhịp thật, nên hãy quay lại tốc độ gốc ngay sau khi đã gỡ được đoạn đó.
Nên học theo giọng vùng nào?
Theo giọng chuẩn dùng trong tài liệu dạy học và trong bản tin, vì đó là giọng được hiểu ở mọi nơi. Sau khi vững thì nghe thêm các giọng khác cho quen tai, nhưng không cần bắt chước.
