Ba cách luyện nghe cho kết quả thật, và với tiếng Nga thì có một điểm bám riêng: trọng âm. Trong một từ dài chỉ có một âm tiết được phát rõ, và nếu bạn tập bắt lấy âm tiết đó trước thì phần còn lại suy ra được.
- Ba cách: nghe kèm bản chữ · nghe lặp · nhại theo
- Tập bắt âm tiết mang trọng âm trước rồi suy phần còn lại
- Nghe kèm bản chữ có ghi dấu trọng âm nếu tìm được
- Nghe một đoạn nhiều lần hơn hẳn nghe nhiều đoạn một lần
Nghe kèm bản chữ
Cách làm: nghe một lần không nhìn gì rồi ghi lại. Nghe lần hai bổ sung. Mở bản chữ đối chiếu và tự đánh dấu trọng âm lên các từ mình đã nghe được, sau đó tra lại xem đúng chưa. Cuối cùng nghe lại trong lúc nhìn bản chữ đã đánh dấu. Đây là bước quan trọng nhất và cũng là bước người học hay bỏ, vì nó cho phép bạn thấy chính xác chỗ tai mình rơi mất thay vì chỉ biết chung chung là không hiểu.
Nghe lặp một đoạn
Nghe lặp nghĩa là lấy một đoạn ngắn rồi nghe nhiều ngày. Với tiếng Nga thì cách này giúp tai quen với hình dạng âm thật của các từ thông dụng, tức là dạng đã rút gọn chứ không phải dạng viết, và đó là thứ bạn sẽ gặp mãi về sau. Cách này ngược với bản năng vì bạn thấy chán khi nghe lại, nhưng chính sự lặp lại mới xây được phản xạ nhận ra âm, còn nghe đoạn mới liên tục chỉ tạo cảm giác đã học nhiều.
Nhại theo
Nhại theo là nghe một câu rồi lặp lại ngay. Với tiếng Nga thì bài tập này rèn cả trọng âm lẫn rút gọn nguyên âm: để nhại giống bạn buộc phải nhấn đúng chỗ và làm mờ đúng các âm tiết còn lại, tức là tái tạo chính hiện tượng đang gây khó cho tai. Bài tập này khó chịu lúc đầu nhưng nó rèn cùng lúc cả tai lẫn miệng, và nó cũng buộc bạn chú ý tới những chi tiết mà nghe suông sẽ bỏ qua.
Sai lầm thường gặp
- Nghe mà không để ý âm tiết nào được nhấn — trọng âm là điểm bám duy nhất trong một từ dài
- Nghe đoạn mới mỗi ngày cho đỡ chán — cảm giác học nhiều nhưng không xây được phản xạ nào
- Xem bản chữ trước khi nghe, làm mất hoàn toàn tác dụng của bài tập
Câu hỏi thường gặp
Vì sao nên tập bắt trọng âm trước?
Vì trong một từ dài chỉ có một âm tiết được phát rõ và đầy đủ, còn lại đều mờ. Bắt được âm tiết rõ đó là bạn có điểm neo để nhận ra từ, thay vì cố nghe hết mọi âm tiết mà phần lớn trong đó vốn đã bị làm mờ.
Bản chữ có ghi trọng âm dễ tìm không?
Các tài liệu dành cho người học thường có, còn văn bản thường thì không. Ở giai đoạn luyện nghe thì nên ưu tiên nguồn có ghi trọng âm, vì thiếu nó thì bạn không kiểm được mình nghe đúng chỗ nhấn hay chưa.
Mỗi ngày nên nghe bao lâu?
Mười lăm tới hai mươi phút có chú ý hiệu quả hơn hai tiếng bật làm nền. Nghe là kỹ năng đòi sự tập trung, nên chất lượng chú ý quan trọng hơn tổng thời lượng nhiều.
Nên nghe rồi mới đọc bản chữ hay ngược lại?
Nghe trước, luôn luôn. Đọc trước thì bạn đã biết nội dung nên tai không phải làm việc, và bài tập mất hết tác dụng dù bạn vẫn thấy mình hiểu.
