Sáu cách là thứ khiến nhiều người bỏ tiếng Nga từ tháng thứ hai. Nhưng nỗi sợ phần lớn đến từ cách trình bày: sách hay đưa cả bảng sáu cách nhân ba giống nhân hai số, tức là ba mươi sáu ô, và người học nhìn vào là nản.
- Sáu cách ứng với sáu vai mà danh từ có thể đóng
- Tính từ, đại từ và số đếm đều hợp theo cách của danh từ
- Nên học theo nhóm chức năng, không học cả bảng cùng lúc
- Đây là phần tiếng Việt không có gì tương ứng, phải xây từ đầu
Nó hoạt động thế nào
Cách thứ nhất cho chủ ngữ. Cách thứ hai chỉ sở hữu và dùng sau nhiều giới từ. Cách thứ ba cho người nhận. Cách thứ tư cho tân ngữ trực tiếp. Cách thứ năm chỉ công cụ và phương tiện. Cách thứ sáu chỉ dùng sau giới từ, chủ yếu chỉ nơi chốn và chủ đề. Phần này nghe phức tạp khi đọc mô tả nhưng thực ra chỉ có vài nguyên tắc, và nắm được chúng thì phần lớn trường hợp tự giải quyết.
Vì sao người Việt thấy khó
Người Việt thấy khó vì tiếng Việt không đổi hình dạng từ để chỉ vai. Nhưng còn một lý do nữa ít ai nói: để chia đúng bạn phải biết giống của danh từ và biết nó thuộc nhóm biến cách nào, tức là hai thông tin ở tầng từ vựng. Thiếu chúng thì bảng ngữ pháp vô dụng. Khi không có gì trong tiếng mẹ đẻ để bám vào, người học buộc phải xây một hệ thống mới hoàn toàn, và điều đó cần thời gian chứ không cần thông minh.
Cách nắm cho chắc
Học theo nhóm chức năng: mỗi lần một cách, và luôn học kèm nhóm giới từ đòi cách đó. Nhóm giới từ là chìa khoá vì chúng cho bạn hàng loạt câu đúng mà không phải suy nghĩ: thấy giới từ này thì dùng cách kia, không cần phân tích vai trong câu. Cách này đi từ nhóm dùng nhiều nhất tới nhóm hiếm, nên bạn luôn có thứ dùng được ngay thay vì phải học xong hết mới bắt đầu nói.
Sai lầm thường gặp
- Học cả bảng ba mươi sáu ô cùng lúc — nản và không dùng được, nên học từng cách theo chức năng
- Học cách mà bỏ qua giống danh từ — không biết giống thì không chọn được đuôi nào cả
- Né tránh cấu trúc này bằng cách nói vòng — an toàn nhưng giữ bạn ở mức sơ cấp mãi
Câu hỏi thường gặp
Có thể nói tiếng Nga mà chia sai cách không?
Người Nga vẫn hiểu được nhiều trường hợp nhờ ngữ cảnh, nhưng vì trật tự từ tự do nên khi chia sai cách thì người nghe mất luôn manh mối về vai của từ. Đây là lý do lỗi cách trong tiếng Nga nặng hơn lỗi tương ứng trong tiếng Đức.
Học sáu cách mất bao lâu?
Hiểu hệ thống mất một buổi, nhớ được các bảng mất vài tuần, dùng đúng khi nói thì tính bằng nhiều tháng. Đây là phần dài nhất của tiếng Nga và không có cách rút ngắn ngoài việc dùng nhiều.
Sai phần này thì người bản xứ có hiểu không?
Thường vẫn hiểu nhờ ngữ cảnh, nhưng đây lại là dấu hiệu rõ nhất phân biệt người mới học với người đã vững. Và trong bài thi thì nó luôn bị tính là lỗi.
Có thể bỏ qua phần này không?
Bỏ được ở giai đoạn đầu nhưng không bỏ được lâu, vì nó xuất hiện quá thường xuyên. Càng để lâu thì càng nhiều câu đã học phải sửa lại.
