Phần nghe TORFL khó với người Việt vì một lý do rất cụ thể: tiếng Nga rút gọn các nguyên âm không mang trọng âm, nên một từ nghe được có thể khác hẳn hình dung từ mặt chữ. Người học chủ yếu qua sách sẽ vấp đúng chỗ này.
- Nguyên âm không trọng âm bị rút gọn, từ nghe khác mặt chữ
- Trọng âm sai chỗ làm cả từ nghe thành từ khác
- Đọc câu hỏi trước khi băng chạy là thói quen ăn điểm rẻ nhất
- Tốc độ nói khá nhanh và cụm phụ âm dày
Các dạng câu trong phần nghe
Dạng đầu là thông báo ngắn ở nơi công cộng, hỏi thông tin cụ thể. Dạng hai là hội thoại đời sống, hỏi tình huống và ý định. Dạng ba ở bậc cao hơn là bản tin hoặc bài nói, hỏi ý chính và chi tiết. Câu hỏi thường theo thứ tự xuất hiện. Mỗi dạng có cách xử lý riêng, và biết trước dạng nào sắp tới giúp tai biết cần bắt thông tin gì thay vì nghe chung chung.
Bẫy hay gặp
Bẫy lớn nhất là chính hiện tượng rút gọn: chữ o không mang trọng âm đọc gần thành a, nên từ nghe được không khớp với từ đã học qua sách. Bẫy thứ hai là trọng âm đổi chỗ khi từ chia cách, làm cùng một từ nghe khác nhau ở hai dạng. Điểm chung của các bẫy này là chúng đánh vào phản xạ chộp lấy thông tin nghe được đầu tiên, nên cách chống đơn giản là nghe hết câu rồi mới quyết định.
Dùng thời gian trước khi băng chạy
Dùng thời gian trước khi băng chạy để đọc câu hỏi và gạch chân từ khoá, đặc biệt là các tên riêng vì chúng dài và khó bắt. Biết trước một tên riêng sẽ xuất hiện giúp tai nhận ra nó thay vì bị nó làm rối. Vài chục giây đó là khoảng thời gian đáng giá nhất của cả phần nghe, vì nó biến việc nghe bị động thành việc đi tìm thông tin đã biết trước.
Sai lầm thường gặp
- Học từ vựng chỉ qua mặt chữ mà không nghe — tới khi nghe thì không nhận ra chính những từ mình đã thuộc
- Nghe lại mãi một câu đã lỡ — băng vẫn chạy, tiếc một câu là mất thêm hai ba câu sau
- Chỉ luyện nghe bằng tài liệu chậm và rõ, tới ngày thi gặp tốc độ thật thì hụt
Câu hỏi thường gặp
Vì sao từ đã học mà nghe không ra?
Vì bạn học từ đó ở dạng viết, còn khi nói thì các nguyên âm không mang trọng âm bị rút gọn nên âm thực tế khác. Cách chữa là luôn học từ mới kèm nghe, và luyện nghe có bản chữ đối chiếu để nối được hai hình ảnh của cùng một từ.
Nghe được bao nhiêu phần trăm thì đủ để làm bài?
Không cần nghe hết. Phần lớn câu chỉ đòi bắt đúng một hai thông tin cụ thể, nên nghe được sáu bảy phần mà bắt trúng chỗ cần vẫn làm đúng, còn nghe được chín phần mà lơ đãng đúng chỗ có câu hỏi thì vẫn sai.
Có nên ghi chép khi nghe không?
Ghi rất ngắn, chỉ số và từ khoá. Ghi dài làm tai rời khỏi băng, và khi quay lại thì đã lỡ mất đoạn có đáp án.
Luyện nghe bao lâu thì thấy tiến bộ?
Thường vài tuần nghe đều đặn mỗi ngày. Tiến bộ ở kỹ năng nghe đến theo bậc chứ không đều, nên có giai đoạn thấy giậm chân rồi đột ngột dễ hẳn.
