Tiếng Nga có một cách gọi người khác mà không ngôn ngữ nào trong nhóm này có: gọi bằng tên riêng kèm tên đệm được tạo từ tên cha. Đây là cách gọi lịch sự chuẩn mực trong công việc và với người lớn tuổi.
- Gọi bằng tên kèm tên đệm là cách lịch sự chuẩn mực
- Hai cách xưng hô: trang trọng và thân mật
- Tên riêng có nhiều dạng thân mật, dùng sai mức là suồng sã
- Chào hỏi sai cách gây ấn tượng xấu trước khi bạn kịp nói gì
Cách chào theo bối cảnh
Có câu chào trang trọng dùng với người lạ và trong công việc, và câu chào thân mật dùng với bạn bè. Buổi sáng, buổi ngày và buổi tối có câu riêng nhưng chúng ít dùng hơn so với tiếng Nhật. Trong công việc thì chào kèm gọi tên và tên đệm là chuẩn mực. Nắm đúng bối cảnh quan trọng hơn nhớ nhiều cách chào, vì dùng nhầm bối cảnh thì câu chào đúng ngữ pháp vẫn gây khó xử.
Xưng hô với người mới gặp
Với người lạ, người lớn tuổi và trong công việc thì dùng cách trang trọng cộng với gọi tên kèm tên đệm. Với sinh viên cùng lứa thì cách thân mật thường được dùng khá nhanh. Khi không chắc, cứ dùng cách trang trọng vì nó không bao giờ sai, chỉ hơi khách sáo. Đây là quyết định đầu tiên bạn phải làm trong mọi cuộc gặp, và làm sai thì cả cuộc trò chuyện sau đó bị lệch giọng.
Những gì đi kèm lời chào
Bắt tay là nghi thức thông thường giữa nam giới, và có một quy ước cần biết: người Nga tránh bắt tay qua ngưỡng cửa vì đó bị coi là điềm không may. Ngoài ra khi vào nhà người Nga thì cởi giày là chuẩn mực chứ không phải phép lịch sự tuỳ chọn. Phần phi ngôn ngữ này ít được dạy nhưng nó quyết định ấn tượng nhiều không kém câu chữ.
Sai lầm thường gặp
- Gọi người lớn tuổi hoặc cấp trên bằng tên riêng trần — nên gọi bằng tên kèm tên đệm
- Dùng dạng thân mật của tên với người mới quen — mỗi tên có nhiều dạng và dùng sai mức là suồng sã
- Học một cách chào rồi dùng cho mọi bối cảnh và mọi đối tượng
Câu hỏi thường gặp
Tên đệm trong tiếng Nga là gì?
Là phần tên được tạo từ tên của cha, đặt giữa tên riêng và họ. Gọi ai đó bằng tên kèm tên đệm là cách lịch sự chuẩn mực trong công việc và với người lớn tuổi, tương tự việc gọi bằng chức danh ở các nước châu Á.
Vì sao một tên Nga lại có nhiều dạng khác nhau?
Vì tiếng Nga có hệ dạng thân mật rất phong phú: một tên đầy đủ có thể có vài dạng rút gọn với mức thân mật khác nhau. Người học nên dùng dạng đầy đủ cho tới khi hiểu rõ mức nào hợp với quan hệ nào.
Chào sai có bị coi là bất lịch sự không?
Với người nước ngoài thì thường được bỏ qua, nhưng nó vẫn tạo ấn tượng ban đầu. Vì chào hỏi là thứ dễ học nhất trong toàn bộ giao tiếp nên đây là chỗ đáng đầu tư sớm.
Có cần học nhiều cách chào không?
Hai tới ba cách là đủ cho phần lớn tình huống: một cách trang trọng, một cách thông dụng, một cách thân mật. Học nhiều hơn thì phần lớn nằm im không dùng tới.
