Cách học ngữ pháp tiếng Nga phổ biến nhất là học thuộc bảng sáu cách, và đó cũng là cách khiến nhiều người bỏ cuộc. Bảng cần thiết nhưng nó không dạy bạn khi nào dùng cách nào, mà đó mới là thứ bạn cần khi nói.
- Hiểu quy tắc và dùng được quy tắc là hai việc khác nhau
- Học cách theo nhóm giới từ chứ không theo bảng biến cách
- Học động từ theo cặp thể ngay từ lần đầu gặp
- Gặp cấu trúc trong câu thật trước, tra quy tắc sau
Vì sao học thuộc không đủ
Bảng biến cách trả lời câu hỏi đuôi nào cho cách nào, nhưng khi nói bạn cần trả lời câu hỏi khác: dùng cách nào ở đây. Hai câu hỏi này khác nhau, và bảng chỉ trả lời câu thứ nhất. Học theo giới từ trả lời được câu thứ hai ngay lập tức. Kiến thức về quy tắc nằm ở một chỗ trong trí nhớ, còn phản xạ dùng nó nằm ở chỗ khác, và chỉ việc dùng lặp lại mới xây được chỗ thứ hai.
Trình tự học một điểm ngữ pháp
Trình tự hiệu quả là: học một nhóm giới từ cùng đòi một cách, học thuộc đuôi của cách đó cho ba giống, đặt hai chục câu dùng nhóm giới từ ấy, rồi mới sang nhóm tiếp theo. Cách này cho bạn câu đúng ngay từ tuần đầu thay vì phải chờ thuộc hết bảng. Trình tự này đảo ngược cách sách giáo khoa trình bày, nhưng nó khớp với cách trí nhớ hoạt động: có chỗ móc trước rồi mới treo kiến thức vào.
Bao nhiêu là đủ
Với tiếng Nga thì chậm mà chắc là bắt buộc chứ không phải lựa chọn, vì mọi thứ liên kết với nhau. Một cách nắm vững đáng giá hơn sáu cách nắm lỏng, vì một cách vững cho bạn nói được cả một nhóm tình huống trọn vẹn. Với ngữ pháp thì ít mà chắc hơn nhiều so với nhiều mà lỏng, vì một cấu trúc dùng được đáng giá hơn năm cấu trúc chỉ nhận ra.
Sai lầm thường gặp
- Học thuộc cả bảng ba mươi sáu ô trước khi đặt câu nào — nản và không chuyển được sang khả năng nói
- Đọc hết sách ngữ pháp rồi mới bắt đầu nói — kiến thức không có chỗ móc thì rơi rụng gần hết
- Học điểm ngữ pháp nâng cao khi điểm cơ bản chưa thành phản xạ
Câu hỏi thường gặp
Có cần học thuộc bảng biến cách không?
Cần nhưng từng cách một, và luôn kèm việc đặt câu. Học thuộc cả bảng cùng lúc là cách chắc chắn nhất để nản, vì bạn nhớ được ba mươi sáu ô mà vẫn không nói được câu nào.
Học ngữ pháp tiếng Nga chiếm bao nhiêu thời gian?
Nhiều nhất trong chín thứ tiếng cùng với tiếng Đức, khoảng một nửa ở giai đoạn đầu. Bù lại bảng chữ nhẹ và từ vựng có nhóm quốc tế giúp được, nhưng ngữ pháp thì không có lối tắt nào.
Có cần sách ngữ pháp không?
Có, nhưng dùng như từ điển chứ không như giáo trình đọc từ đầu tới cuối. Gặp cấu trúc lạ thì tra, đọc phần đó, rồi quay lại nội dung thật.
Có nên học ngữ pháp qua bài hát hoặc phim Nga không?
Để quen tai thì tốt, nhưng để học cấu trúc thì kém hiệu quả vì bạn không nhìn thấy đuôi từ khi nghe. Với tiếng Nga thì đọc quan trọng hơn nghe ở giai đoạn học ngữ pháp, vì đuôi chia cách chỉ hiện rõ trên chữ viết.