Lỗi ngữ pháp của người Việt học tiếng Nga tập trung vào hai hệ thống lớn: chia cách và chọn thể. Cả hai đều là lỗi hệ thống, và cả hai đều xuất phát từ chỗ tiếng Việt không có cơ chế tương ứng để bám vào.
- Lỗi nặng nhất: chia sai cách sau giới từ
- Lỗi thứ hai: chọn sai thể động từ nên câu đổi nghĩa
- Lỗi thứ ba: quên hợp tính từ theo danh từ
- Phần lớn lỗi đến từ thói quen tiếng Việt, không phải từ thiếu kiến thức
Các lỗi lặp lại nhiều nhất
Các lỗi lặp lại nhiều nhất gồm: chia sai cách sau giới từ, dùng một thể cho mọi câu, quên hợp tính từ theo giống số cách của danh từ, nhầm động từ chuyển động có định hướng và lặp lại, và dùng sai cách sau số đếm. Điểm chung của chúng là đều xuất phát từ việc mang cấu trúc tiếng Việt sang, nên chúng lặp lại một cách hệ thống chứ không ngẫu nhiên.
Vì sao lỗi tồn tại lâu
Lỗi cách tồn tại lâu vì để sửa được nó bạn cần đồng thời nhớ giống danh từ, nhớ nhóm biến cách, và nhớ giới từ đòi cách nào. Ba thông tin ở ba chỗ khác nhau, nên chỉ cần một chỗ lỏng là lỗi quay lại, dù bạn đã thuộc bảng. Chính việc vẫn được hiểu làm lỗi sống dai: không ai sửa nên người học không biết mình sai, và mỗi lần dùng lại là một lần củng cố thói quen.
Cách sửa dứt điểm
Cách sửa dứt điểm là tấn công từ phía giới từ chứ không từ phía bảng chia. Học thuộc nhóm giới từ đòi cách cố định cho bạn hàng loạt câu đúng ngay lập tức, và nó cũng dạy bạn nhận ra cách trong lúc đọc, từ đó củng cố cả hệ thống. Cách này hiệu quả vì nó biến việc sửa lỗi thành việc quan sát có mục tiêu, thay vì hy vọng lỗi tự biến mất khi trình độ lên.
Sai lầm thường gặp
- Sửa lỗi cách bằng cách học lại bảng — nên tấn công từ phía giới từ, hiệu quả nhanh hơn nhiều
- Chờ người bản xứ sửa giúp — họ hiểu được nên hiếm khi sửa, phải tự dựng cách kiểm
- Sửa lỗi bằng cách học thuộc quy tắc mà không đổi cách nói
Câu hỏi thường gặp
Vì sao lỗi cách trong tiếng Nga nặng hơn tiếng Đức?
Vì trật tự từ tiếng Nga tự do, nên khi bạn chia sai cách thì người nghe mất luôn manh mối duy nhất về vai của từ. Trong tiếng Đức thì trật tự còn giúp đoán, còn tiếng Nga thì không.
Lỗi chọn thể có nghiêm trọng không?
Nghiêm trọng vì nó không làm câu sai ngữ pháp mà làm câu mang nghĩa khác. Người nghe hiểu một điều khác với điều bạn định nói, và không ai phát hiện ra sự hiểu nhầm đó, kể cả bạn.
Làm sao biết mình đang mắc lỗi nào?
Viết một đoạn rồi nhờ người sửa, hoặc so bài viết của mình với một bài mẫu cùng chủ đề. Cách thứ hai làm được một mình và thường lộ ra đúng những chỗ bạn không ngờ.
Sửa được một lỗi mất bao lâu?
Vài tuần chú ý có ý thức cho một lỗi. Sửa một lỗi tại một thời điểm hiệu quả hơn nhiều so với cố sửa hết cùng lúc, vì sự chú ý có giới hạn.
