Tiếng Nga buộc phải học theo cụm vì mỗi giới từ đòi một cách nhất định, và mỗi động từ cũng đòi cách riêng cho bổ ngữ của nó. Học từ trần nghĩa là mỗi lần dùng bạn phải đoán, và đoán sai làm hỏng cả cụm chứ không chỉ một từ.
- Giới từ quyết định cách của danh từ theo sau
- Nhiều động từ đòi cách riêng cho bổ ngữ, không suy được
- Động từ phải học theo cặp thể, không học rời một thể
- Ghi vào sổ cả cụm, đừng ghi từ đứng một mình
Vì sao từ rời không đủ
Trong tiếng Nga, chọn sai cách làm sai luôn đuôi của danh từ và đuôi của tính từ đi kèm, tức một quyết định sai kéo theo nhiều lỗi. Người Việt không có gì để dựa vì tiếng Việt dùng trật tự từ chứ không dùng đuôi, nên hệ này phải xây từ đầu và xây qua cụm chứ không qua bảng. Kết quả là câu đúng về mặt ngữ pháp nhưng người bản xứ nghe thấy lạ, và đây là loại lỗi rất khó tự phát hiện vì không có quy tắc nào bị vi phạm.
Những cụm nên học nguyên khối
Nên học nguyên khối: giới từ theo nhóm cách, động từ kèm cách của bổ ngữ, động từ theo cặp thể, và các cụm cố định hằng ngày. Nhóm cặp thể đặc biệt quan trọng vì học một thể rồi tự suy thể kia gần như không bao giờ đúng. Nhóm này chiếm tỷ lệ lớn trong lời nói thật, nên học nguyên khối tiết kiệm hơn nhiều so với ghép lại từ các từ rời mỗi lần cần dùng.
Cách ghi sổ từ vựng cho đúng
Ghi sổ nên có năm cột: từ có ghi dấu trọng âm, nghĩa, cách mà nó đòi nếu là giới từ hoặc động từ, thể đối ứng nếu là động từ, và một câu ví dụ. Cột trọng âm là cột người học hay bỏ nhất và cũng là cột mất mát nhiều nhất khi bỏ. Cách ghi này tốn thêm vài giây mỗi từ nhưng đổi lại là bạn có sẵn một câu dùng được ngay, thay vì một từ phải tự nghĩ cách dùng.
Sai lầm thường gặp
- Học một thể của động từ rồi tự suy thể kia — cặp thể thường không theo quy luật đủ chắc để suy
- Ghi sổ hai cột từ và nghĩa — mất hết thông tin về cách dùng, và đó mới là phần khó
- Dịch từng từ từ tiếng Việt rồi ghép lại thành câu
Câu hỏi thường gặp
Vì sao phải học động từ theo cặp thể?
Vì hai thể diễn đạt hai loại tình huống khác nhau và bạn cần cả hai để nói được. Cách tạo thể đối ứng không theo một quy luật duy nhất: có cặp thêm tiền tố, có cặp đổi hậu tố, có cặp khác hẳn nhau. Nên suy đoán thường sai và học cả cặp là cách duy nhất chắc chắn.
Học cụm thì có chậm hơn học từ rời không?
Chậm hơn nếu tính số từ ghi được mỗi buổi, nhanh hơn nếu tính số câu nói được. Vì mục tiêu là nói chứ không phải sưu tầm từ, nên cách tính thứ hai mới đáng.
Làm sao biết cụm nào đáng học nguyên khối?
Cụm nào bạn gặp lại từ hai ba lần trở lên trong tài liệu thật thì đáng. Tần suất là chỉ dấu tốt hơn cảm giác, vì cảm giác thường bị hút về những cụm nghe hay chứ không phải cụm hay dùng.
Có nên học thành ngữ sớm không?
Không nên ở giai đoạn đầu. Thành ngữ dùng ít hơn người ta tưởng và dùng sai chỗ thì rất lộ, trong khi các cụm thông dụng bình thường lại xuất hiện liên tục.
